RSS feed

Od redakcji

W ciągu ostatnich kilku lat dynamicznie rozszerzał się zakres badawczy tłumaczeń audiowizualnych. Początkowo była to dziedzina zajmująca się głównie międzyjęzykowym tłumaczeniem filmów, natomiast obecnie obejmuje wiele gałęzi, począwszy od dostępności mediów po różne aspekty lokalizacji. Bieżący numer specjalny naszego czasopisma pt. „Tłumaczenie wielomodalności”, którego redaktorkami gościnnymi są Carol O’Sullivan i Caterina Jeffcote, prezentuje rozbieżne punkty widzenia na tę prężnie rozwijającą się dziedzinę. Jak podkreśla Carol O’Sullivan we wstępie, teksty wielomodalne i ich tłumaczenia nie są wcale nowym zjawiskiem. W ostatnich lat daje się jednak zauważyć ich nieustanną obecność wynikającą z globalizacji i wielokanałowości komunikacji. W przypadku licznych tekstów profesjonalnych, począwszy od korporacyjnych filmów wideo po gry wideo, tłumaczenie wymaga mediacji za pośrednictwem różnych kategorii semiotycznych. Wielomodalność stała się pod wieloma względami niemal normą w komunikacji. Implikuje ona również „wielomodelowość” związaną ze sposobami postrzegania transferu tekstów — różnorodność stosowanych modeli może w rzeczywistości posłużyć do przedefiniowania tłumaczeń i mediacji.  Bieżący numer ilustruje nie tylko rosnący stopień trudności tłumaczeń, ale również uwypukla ich kreatywny i „konwiwialny” (termin zaczerpnięty z ksiązki Michaela Cronina)1 charakter.

Jak komunikujemy się słowami, a jak poza słowami w naszym zawodowym, technologicznym i kulturowym świecie? Wraz z powstaniem w XXI wieku nowych form analfabetyzmu, jak wpływa to na praktykę zawodu tłumacza i pojawianie się takich zjawisk jak transkreacja czy komunikacja wielojęzyczna?

W numerze specjalnym, który oddajemy do Państwa rąk, powyższe zagadnienia zbadano w dwunastu artykułach poprzedzonych wstępem Carol O’Sullivan. Adekwatnym załącznikiem jest film poświęcony dostępności mediów i opracowany w taki sposób, aby zapewnić jego dostępność. Filmowi towarzyszy artykuł omawiający wyzwania z tym związane.

Chociaż jedynie uchylamy okno na rozwijającą się dziedzinę, zamieszczone artykuły otwierają pole do dyskusji na temat nowych sposobów reagowania przez tłumaczenia na paradoksy współczesnych kultur konwergencji i dywergencji2.

Lucile Desblache (tłum. Łucja Biel)

Note 1:
 Michael Cronin (2013). Translation in the Digital Age. London: Routledge, str. 132-133.
Return to this point in the text

Note 2:
Henry Jenkins (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York: NYU Press.
Return to this point in the text